Identyfikacja współpracy uczelni z biznesem, uruchomienie większej ilości wyspecjalizowanych kierunków mających na celu wykształcenie specjalistów z zakresu obsługi działalności zagranicznej przedsiębiorstw, w tym np. „menadżerów eksportu” to główne rekomendacje płynące z najnowszego raportu opracowanego przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii „Kompetencje dla eksportu”.

Postępująca globalizacja, konkurencyjność, chłonne rynki są zachętą dla przedsiębiorców do ekspansji międzynarodowej. Strategicznego znaczenia nabiera rosnące zaangażowanie państw w politykę eksportową, zaś eksport towarów i usług staje się czołowym czynnikiem wpływającym na rozwój gospodarczy. Według szacunkowych danych Komisji Europejskiej, eksport od 1995 r. przyczynił się do powstania dodatkowych 12,5 miliona miejsc pracy w Unii Europejskiej.

Internacjonalizacja polskich przedsiębiorstw jest jednym z głównych filarów Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Spośród 54 tys. polskich firm zatrudniających minimum 10 pracowników, 17,4 tys. firm prowadzi działalność eksportową.

Eksperci Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii przeprowadzili analizę wśród polskich przedsiębiorców dotyczącą pożądanych kompetencji oraz barier, jakie napotykają w poszukiwaniu pracowników. Blisko 74% przedsiębiorców rekrutuje menedżerów eksportu spośród obecnych pracowników. Przedsiębiorcy uważają, że lepsze dostosowanie kierunków studiów do potrzeb działalności na rynkach międzynarodowych ułatwiłoby działalność eksportową i ekspansję zagraniczną firmy. Najwyżej, zarówno pod względem kwalifikacji, jak i chęci zatrudnienia absolwentów, została oceniona specjalistyczna wiedza branżowa i studia na politechnice. Absolwenci politechniki, mający wiedzę specjalistyczną z danej branży, są najchętniej zatrudniani w działach eksportu. Badani przedsiębiorcy potwierdzili, że zarówno staże, jak i zajęcia prowadzone przez praktyków najskuteczniej przygotowują studentów do wykonywania późniejszego zawodu, w tym obsługi działalności zagranicznej firmy. Ważną kwestią są również konsultacje programów kształcenia z biznesem. 

Raport pokazuje również istniejące procesy spowalniające internacjonalizację. Wśród tych czynników można wymienić: brak środków finansowych na eksport oraz wykwalifikowanych pracowników. Wśród rekomendacji ze strony polskich przedsiębiorstw znalazły się m.in.: identyfikacja współpracy uczelni z biznesem poprzez organizację staży, regularne konsultacje kierunków oraz przedmiotów lub ścieżek dydaktycznych z przedstawicielami biznesu, jak również powierzanie prowadzenie przedmiotów osobom posiadającym doświadczenie we współpracy z biznesem lub w jego obsłudze.  W badaniu wzięli udział przedstawiciele Sektorowych Rad do spraw kompetencji, które prowadzą działalność w siedmiu sektorach: motoryzacji i elektromobilności, zdrowia i opieki społecznej, budowlanym, finansowym, turystyki, mody i innowacyjnych tekstyliów oraz informatyki. Celem działań rad jest, poprzez bezpośrednią współpracę z przedsiębiorcami, określenie potrzebnych kwalifikacji w branży. (PARP/MPiT)